Андрэй Шаптыцкі: хрысціянскі нацыяналізм, экуменічная адвага, малітоўная немач у Хрысце

Мітрапаліта Андрэя Шаптыцкага называюць архіпастырам, украінскім Майсеем, пастырам, слугою Божым. Ён умеў спалучаць духоўнае і матэрыяльнае, нацыянальнае і агульначалавечае, усходняе і заходняе. Мітрапаліт спрыяў развіццю Грэка-Каталіцкай Царквы ў Расеі і ратаваў жыцці яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны. Ён быў папярэднікам экуменізму, што магло падацца надта мадэрновым  ў тэалогіі пачатку ХХ ст., і разам з тым паслухмянасць і пакора дадавалі яго постаці рысы традыцыйнасці.

Мітрапаліт Шаптыцкі i беларускі рух

Луцкевіч Антон

Ад першых пачаткаў беларускага адраджэнскага руху, сягаючы ажно да беларускае "Энэіды", напісанае ў пачатку XIX ст. на ўзор "Энэіды" Котлярэвскага, між гэтым рухам украінскім адраджэньнем істнуе цесная сувязь. Багушэвіч, Няслухоўскі, Абуховіч, Косіч - усе гэтыя пісьменьнікі другое паловы XIX веку былі пад бясспрэчным уплывам украінскае літэратуры.